Wystąpienie: Henryk Kowalczyk

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Pierwotny druk to druk nr 3136, sprawozdanie komisji to druk nr 3250.

Projekt dotyczy podwyżki akcyzy na alkohol i - co bardzo ważne, bo już taki projekt był, teraz to jest dopisane - przeznaczenia przychodów z tego tytułu wprost na Narodowy Fundusz Zdrowia. W latach 2027 i 2028 będą to kwoty z góry zakładane: 1400 mln zł. Później będzie to różnica w potencjalnych przychodach z 2026 r. i aktualnych przychodach, które będą większe od przychodów z 2026 r.

W uzasadnieniu czytamy, że ma to być też forma ograniczenia dostępności alkoholu. Faktycznie jest tak, że spożywanie alkoholu zależy od wielu czynników. Problem reklamy, można powiedzieć, rozwiązaliśmy, jeszcze nie do końca, ale już prawie, że tak powiem. Problem ograniczenia dostępności fizycznej, czyli choćby ograniczenia sprzedaży w godzinach nocnych, również został rozwiązany. Oczywiście można jeszcze dalej dyskutować o ograniczeniu dostępności fizycznej, np. poprzez ograniczenie czy określenie limitu ilości punktów sprzedaży alkoholu w stosunku do liczby mieszkańców, bo ona jest w tej chwili ogromna, jeśli chodzi o Polskę. Np. ustawa tzw. antyalkoholowa z 1920 r. zakładała, że powinien być jeden punkt sprzedaży alkoholu na co najmniej 2,5 tys. mieszkańców. Nam niestety jeszcze jest daleko do tego, bo jeden punkt sprzedaży alkoholu jest mniej więcej na 250 mieszkańców, a więc te punkty są 10 razy gęściej, niż przewidywali to twórcy niepodległości w 1920 r. Może dlatego wtedy spożycie alkoholu było na poziomie rzędu 2 l czystego alkoholu na głowę, a teraz mamy ponad 10 l, z tendencją obecnie lekko spadającą.

Kolejnym uzasadnieniem, zresztą bardzo słusznym, jest ograniczenie dostępności ekonomicznej alkoholu. To jest właściwie sedno tej ustawy, czyli podniesienie cen po to, żeby ta dostępność ekonomiczna była realna, niezaniżona. Jak spojrzałem na ceny i na minimalne wynagrodzenie, to okazało się, że jak to porównamy do 2016 r., to teraz za płacę minimalną można kupić dwa razy więcej alkoholu. A więc widać, że ta dostępność ekonomiczna się totalnie rozjechała. Podwyżki, które są teraz proponowane... W 2022 r. rząd Prawa i Sprawiedliwości wprowadził podwyżkę akcyzy i wprowadził mapę drogową podwyżki akcyzy o 5% w ciągu roku, ale nadal to nie spowodowało praktycznie żadnej zmiany. Biorąc pod uwagę wzrost wynagrodzeń, który jest większy, i do tego inflację, właściwie nic się nie zmieniało. Teraz jest propozycja odrobinę większej podwyżki akcyzy. Podkreślam: nie jest to rzecz duża i pewnie wielkiego przełomu nie spowoduje, bo z powodu tej akcyzy pół litra wódki 40-procentowej zdrożeje o niespełna 4 zł, a piwo półlitrowe o ok. 20 gr. A więc pewnie nie będzie bardzo widocznego przełomu. Ale kierunek jest dobry.

Ja bym życzył, żeby sprzedaż alkoholu mocno spadła i nawet żeby te kwoty się nie ziściły całkowicie, czyli przychód ze wzrostu akcyzy. Bo nawet jeśli tak będzie, to i tak musimy zawsze pamiętać o tym, o czym mówią fachowcy: że każda złotówka pochodząca ze sprzedaży alkoholu generuje 3-4 zł kosztów spowodowanych skutkami picia alkoholu. To są wyliczenia eksperckie. Wobec tego nawet jeśli przychody z akcyzy (Dzwonek) zaczną spadać, ale będzie mniejsza sprzedaż alkoholu, to w innych miejscach i tak będą wielokrotnie większe oszczędności.

Dlatego też Prawo i Sprawiedliwość będzie głosować za tą ustawą. Dziękuję bardzo. (Oklaski)